Táo bón là một trong những vấn đề khiến nhiều mẹ bỉm lo lắng khi bé bắt đầu uống sữa công thức. Trẻ có thể đi ngoài khó khăn, phân cứng, rặn đỏ mặt, quấy khóc hoặc bỏ bú vì khó chịu. Đây là tình trạng khá phổ biến, đặc biệt ở những bé chuyển từ sữa mẹ sang sữa công thức hoặc đang trong giai đoạn hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện. Việc hiểu đúng nguyên nhân và nắm rõ cách xử lý giúp mẹ chủ động hơn trong hành trình chăm sóc con, tránh để tình trạng kéo dài ảnh hưởng đến sự phát triển của bé.
Hệ tiêu hóa non nớt khiến bé dễ bị táo bón khi uống sữa công thức
Táo bón khi uống sữa công thức thường xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau. Hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh còn rất non nớt, chưa đủ men tiêu hóa để thích nghi ngay với nguồn dinh dưỡng mới có cấu trúc phức tạp hơn sữa mẹ. Mỗi loại sữa có thành phần dinh dưỡng khác nhau nên khả năng tiêu hóa của từng bé cũng thay đổi. Khi bé chưa hợp sữa hoặc chưa quen với tỷ lệ chất béo, đạm và khoáng trong sữa công thức, ruột có thể phản ứng bằng cách làm chậm nhu động, khiến phân khô và khó thải ra.
Pha sữa không đúng tỷ lệ là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất
Một nguyên nhân phổ biến khác là bé chưa được uống đúng lượng nước cần thiết. Sữa công thức có tỷ lệ chất khô cao hơn sữa mẹ, vì vậy khi bé uống mà không được bổ sung đủ nước từ chính lượng sữa pha đúng chuẩn, ruột sẽ bị thiếu nước, khiến phân cứng và tạo cảm giác đau rát khi đi ngoài. Việc pha sữa quá đặc hoặc tự ý tăng lượng bột hơn khuyến nghị càng làm tình trạng trầm trọng hơn. Khi sữa đặc, lượng chất dinh dưỡng đậm đặc đi vào ruột nhiều hơn mức cơ thể bé có thể xử lý, khiến ruột phải rút nước từ phân để cân bằng, dẫn đến táo bón.
Cơ địa nhạy cảm hoặc thay đổi sữa liên tục khiến hệ tiêu hóa bé bị rối loạn
Một số bé bẩm sinh có hệ tiêu hóa nhạy cảm, dễ gặp tình trạng đầy hơi, chướng bụng hoặc tiêu hóa chậm hơn so với các bé khác. Khi gặp loại sữa có cấu trúc đạm khó tiêu hoặc chất béo chưa phù hợp, bé dễ bị táo bón. Điều này không có nghĩa là sữa kém chất lượng, mà chỉ đơn giản là cơ địa bé chưa hợp. Việc đổi sữa liên tục hoặc chuyển sữa quá nhanh cũng gây rối loạn hệ vi sinh đường ruột và khiến bé khó đi ngoài hơn.
Bé bú bình không đúng cách có thể nuốt nhiều khí, làm giảm nhu động ruột
Cách bé bú cũng ảnh hưởng đến tiêu hóa. Khi bú bình với núm ti không phù hợp hoặc bú quá nhanh, bé dễ nuốt nhiều khí. Bụng đầy hơi khiến nhu động ruột giảm, phân lưu lại lâu trong ruột và trở nên cứng. Vì vậy, việc giúp bé ợ hơi đúng cách, chọn núm ti có tốc độ dòng chảy phù hợp và giữ bé trong tư thế thoải mái khi bú là điều rất quan trọng để tránh táo bón.
Thành phần sữa công thức và mức chất xơ cũng ảnh hưởng đến phân của bé
Tỷ lệ chất xơ hòa tan và thành phần hỗ trợ lợi khuẩn trong sữa công thức đóng vai trò lớn trong việc hình thành phân mềm. Những loại sữa có bổ sung chất xơ GOS, FOS hoặc các thành phần giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn thường hỗ trợ nhu động ruột tốt hơn. Ngược lại, nếu bé đang dùng loại sữa có ít chất xơ hoặc chưa quen với công thức hiện tại, tình trạng táo bón có thể xuất hiện trong những ngày đầu sử dụng.
Cách giúp bé hết táo bón khi uống sữa công thức
Khi bé bị táo bón, mẹ có thể hỗ trợ bằng những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả. Điều quan trọng nhất vẫn là đảm bảo bé được uống sữa pha đúng chuẩn. Khi pha đúng tỷ lệ, sữa đạt trạng thái phù hợp để cơ thể bé dễ tiêu hóa, hạn chế gánh nặng lên đường ruột. Việc massage nhẹ vùng bụng theo chiều kim đồng hồ, vận động chân kiểu đạp xe và cho bé tắm nước ấm là những cách tự nhiên giúp kích thích nhu động ruột. Nếu bé đang ăn dặm, mẹ nên bổ sung thực phẩm giàu chất xơ hòa tan để đường ruột hoạt động hiệu quả hơn. Trong trường hợp bé không hợp sữa, việc trao đổi với bác sĩ để điều chỉnh loại sữa phù hợp hơn cũng cần được cân nhắc.
Khi nào mẹ cần đưa bé đi khám?
Nếu bé bị táo bón kéo dài, đi phân rất cứng, phân có máu, quấy khóc nhiều, bỏ bú hoặc tăng cân chậm, mẹ nên đưa bé đến cơ sở y tế để được thăm khám. Táo bón kéo dài không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và tinh thần của trẻ. Việc được bác sĩ đánh giá giúp loại trừ các nguyên nhân bệnh lý và đưa ra hướng điều chỉnh phù hợp hơn.
Táo bón ở trẻ uống sữa công thức có thể cải thiện nếu mẹ hiểu đúng nguyên nhân
Trẻ uống sữa công thức bị táo bón không phải vấn đề hiếm gặp. Điều quan trọng là mẹ nắm rõ nguyên nhân từ cách pha sữa, cơ địa bé, cách bé bú cho đến thành phần sữa để có hướng khắc phục phù hợp. Mỗi bé có một khả năng tiêu hóa khác nhau, vì vậy mẹ cần kiên nhẫn, quan sát và lựa chọn sữa phù hợp với thể trạng của con. Khi được chăm sóc đúng cách, hệ tiêu hóa của bé sẽ dần ổn định, bé đi ngoài dễ dàng hơn và phát triển khỏe mạnh hơn theo từng ngày.
Gợi ý mẹ đọc thêm:
