Trong những năm đầu đời, việc trẻ thỉnh thoảng bị ho, sổ mũi hay sốt nhẹ là hiện tượng thường gặp. Hệ miễn dịch của trẻ lúc này vẫn đang trong quá trình “học hỏi” để nhận diện và chống lại các tác nhân gây bệnh từ môi trường. Vì vậy, không phải cứ mỗi lần con ốm là ba mẹ cần lo lắng. Tuy nhiên, khi tình trạng bệnh xuất hiện lặp đi lặp lại với tần suất cao, đó có thể là dấu hiệu cho thấy nền tảng sức khỏe của trẻ đang gặp vấn đề. Nhận biết đúng thời điểm cần quan tâm sẽ giúp ba mẹ can thiệp sớm và bảo vệ con hiệu quả hơn trong dài hạn.
Bao nhiêu lần ốm được xem là “bình thường”?
Theo các tài liệu nhi khoa, trẻ dưới 5 tuổi có thể mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên khoảng 6–8 lần mỗi năm. Đây được xem là mức sinh lý bình thường, đặc biệt ở những trẻ bắt đầu đi nhà trẻ hoặc tiếp xúc nhiều với môi trường bên ngoài. Ba mẹ nên bắt đầu lưu ý khi nhận thấy con có những biểu hiện sau:
- Ốm trên 8–10 lần/năm
- Các đợt bệnh kéo dài, hồi phục chậm
- Vừa khỏi bệnh đã nhanh chóng tái phát
- Trẻ hay mệt, kém ăn, chậm tăng cân
- Thường xuyên phải dùng kháng sinh
- Lặp đi lặp lại các bệnh như viêm phế quản, viêm tai giữa, tiêu chảy
Những dấu hiệu này có thể cho thấy khả năng đáp ứng miễn dịch của trẻ chưa hiệu quả hoặc nền tảng dinh dưỡng chưa đủ để nâng đỡ cơ thể.
Vì sao trẻ hay ốm lặp lại?
Ở trẻ nhỏ, hệ miễn dịch và hệ tiêu hóa có mối liên hệ chặt chẽ. Khoảng 70% tế bào miễn dịch của cơ thể nằm ở đường ruột. Khi hệ tiêu hóa chưa ổn định, khả năng hấp thu dưỡng chất và hình thành “hàng rào bảo vệ” tự nhiên sẽ suy giảm. Ba nguyên nhân thường gặp khiến trẻ dễ ốm là:
- Hệ miễn dịch chưa trưởng thành
Trẻ cần thời gian để hoàn thiện các cơ chế phòng vệ sinh học. - Hệ tiêu hóa chưa hoàn chỉnh
Ruột non và hệ vi sinh đường ruột chưa ổn định sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến miễn dịch. - Nền tảng dinh dưỡng chưa tối ưu
Thiếu hụt năng lượng, protein, vitamin và các thành phần sinh học quan trọng khiến cơ thể khó duy trì đáp ứng miễn dịch hiệu quả
Vì vậy, trẻ không chỉ “yếu” vì gặp vi khuẩn, mà còn vì “bên trong chưa đủ mạnh” để tự bảo vệ.
Phòng ngừa từ nền tảng dinh dưỡng
Trong nhi khoa hiện đại, chăm sóc sức khỏe trẻ em không chỉ dừng lại ở điều trị khi trẻ đã mắc bệnh. Xu hướng hiện nay là xây dựng sức đề kháng bền vững từ sớm, thông qua:
- Chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân đối
- Hỗ trợ hệ tiêu hóa khỏe mạnh
- Cung cấp các thành phần sinh học gần với tự nhiên
Các nghiên cứu về sữa mẹ đã chỉ ra vai trò quan trọng của những thành phần sinh học như Osteopontin, Acid Sialic, Nucleotides và các prebiotics (như GOS) trong việc hỗ trợ miễn dịch và đường ruột của trẻ. Đây cũng là nền tảng khoa học để nhiều công thức dinh dưỡng hiện đại, trong đó có Bean Stalk, hướng đến việc mô phỏng các đặc tính sinh học quý giá vốn có trong sữa mẹ dựa trên thành quả nghiên cứu sữa mẹ và phân bé hơn 70 năm tại Nhật Bản.
Khi nền tảng bên trong được củng cố tốt, cơ thể trẻ có khả năng:
- Đáp ứng miễn dịch hiệu quả hơn
- Phục hồi nhanh hơn sau mỗi đợt bệnh
- Giảm tần suất ốm vặt trong dài hạn
Trẻ nhỏ không thể tránh hoàn toàn việc mắc bệnh và điều đó là một phần trong quá trình trưởng thành của hệ miễn dịch. Tuy nhiên, khi con ốm quá thường xuyên, đó không còn là hiện tượng sinh lý đơn thuần, mà là tín hiệu cho thấy nền tảng sức khỏe cần được quan tâm nghiêm túc hơn. Can thiệp sớm bằng dinh dưỡng phù hợp và cách chăm sóc khoa học sẽ giúp trẻ xây dựng sức đề kháng bền vững, để mỗi lần ốm không còn là một “vòng lặp mệt mỏi”, mà trở thành bước đệm giúp cơ thể con ngày càng mạnh mẽ hơn.
Lưu ý dành cho ba mẹ:
Dinh dưỡng và chăm sóc tại nhà đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng sức đề kháng cho trẻ. Tuy nhiên, khi thấy con ốm kéo dài, ốm tái đi tái lại nhiều lần trong thời gian ngắn, sốt cao khó hạ, mệt mỏi bất thường, sụt cân hoặc chậm phát triển, ba mẹ không nên chủ quan. Đây có thể là dấu hiệu của những vấn đề sức khỏe tiềm ẩn cần được đánh giá chuyên môn. Trong những trường hợp này, ba mẹ nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế hoặc bệnh viện để được thăm khám, chẩn đoán và tư vấn kịp thời. Việc kết hợp giữa theo dõi y khoa và chăm sóc dinh dưỡng đúng cách sẽ giúp con được bảo vệ toàn diện và phát triển an toàn trong dài hạn.
Nguồn tham khảo
- World Health Organization (WHO). Childhood illnesses and immune development
- American Academy of Pediatrics (AAP). Upper Respiratory Infections in Children
- Walker, W. A. (2017). The role of gut microbiota in immunity. Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition
- Lonnerdal, B. (2014). Bioactive proteins in human milk: mechanisms of action. Journal of Pediatrics
Gợi ý mẹ xem thêm:
