Trong những tháng đầu đời, sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng quan trọng nhất đối với trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, không ít mẹ bỉm luôn trong trạng thái lo lắng: liệu con bú như vậy đã đủ sữa chưa, bé có đang bị đói mà mẹ không nhận ra hay không. Việc bé khóc, ngủ không sâu hoặc bú nhiều lần trong ngày đôi khi khiến mẹ hoang mang và dễ nghi ngờ chất lượng hoặc số lượng sữa mẹ. Trên thực tế, cơ thể trẻ có những “tín hiệu” rất rõ ràng để cho mẹ biết bé đã bú đủ sữa hay chưa, chỉ cần mẹ quan sát đúng cách.
Vì sao mẹ thường khó nhận biết bé đã bú đủ sữa?
Khác với sữa công thức có thể đo lường chính xác bằng ml, lượng sữa mẹ bé bú vào thường không nhìn thấy được. Điều này khiến nhiều mẹ cảm thấy thiếu căn cứ để đánh giá. Thêm vào đó, mỗi bé có nhu cầu bú khác nhau, có bé bú nhanh – gọn, có bé bú chậm – lâu, nên việc so sánh giữa các bé thường không chính xác. Ngoài ra, những giai đoạn tăng trưởng nhanh hoặc “tuần khủng hoảng” khiến bé bú nhiều hơn bình thường cũng dễ khiến mẹ hiểu nhầm rằng sữa mình không đủ, trong khi thực tế đó là nhu cầu sinh lý hoàn toàn bình thường.
Dấu hiệu rõ ràng cho thấy bé đã bú đủ sữa mẹ
Một trong những dấu hiệu quan trọng nhất để đánh giá việc bú đủ sữa là sự phát triển tổng thể của bé, chứ không chỉ dựa vào số cữ bú hay thời gian bú. Bé bú đủ sữa thường có cân nặng tăng đều theo biểu đồ tăng trưởng, làn da hồng hào, cơ thể linh hoạt và phản xạ tốt. Về sinh hoạt hàng ngày, bé bú đủ sữa thường đi tiểu nhiều lần trong ngày, nước tiểu trong hoặc vàng nhạt. Phân của bé có màu vàng, mềm, không khô cứng và không có mùi quá nặng. Đây là dấu hiệu cho thấy hệ tiêu hóa hoạt động ổn định và bé đang hấp thu dinh dưỡng tốt.
Sau cữ bú, bé thường tỏ ra thư giãn, thả lỏng cơ thể, tự nhả ti hoặc ngủ yên. Những biểu hiện này cho thấy bé đã thỏa mãn cơn đói và nhận đủ năng lượng cần thiết.
** Tuy nhiên nếu mẹ quá lo lắng hoặc bé có biểu hiện lạ mẹ nên kịp thời tham vấn ý kiến của y bác sĩ, đội ngũ có chuyên môn để nhận được các tư vấn kịp thời.
Hành vi bú của bé nói lên điều gì?
Khi bé bú đủ sữa, nhịp bú thường đều đặn, có lúc chậm lại về cuối cữ bú khi bé nhận nhiều sữa cuối giàu năng lượng. Bé nuốt rõ ràng, hàm chuyển động nhịp nhàng và không cáu gắt trong lúc bú. Ngược lại, nếu bé hay ngậm ti rồi nhả ra liên tục, quấy khóc trong lúc bú hoặc tỏ ra bứt rứt sau khi bú xong, đó có thể là dấu hiệu bé chưa nhận đủ sữa hoặc gặp khó khăn trong quá trình bú, chẳng hạn như khớp ngậm chưa đúng.
Giấc ngủ và tâm trạng của bé sau bú có ý nghĩa gì?
Giấc ngủ là một chỉ báo quan trọng. Bé bú đủ sữa thường ngủ sâu và yên giấc hơn, đặc biệt là sau các cữ bú lớn. Khi thức, bé tỉnh táo, linh hoạt, mắt sáng và phản ứng tốt với môi trường xung quanh. Nếu bé thường xuyên ngủ chập chờn, dễ tỉnh giấc, cáu gắt kéo dài dù đã được bú nhiều lần, mẹ nên quan sát thêm các dấu hiệu khác để đánh giá khả năng bé có đang nhận đủ sữa hay không.
Khi nào mẹ nên cân nhắc việc bé có thể chưa bú đủ sữa?
Trong một số trường hợp, bé có thể chưa bú đủ sữa nếu cân nặng tăng chậm kéo dài, số lần đi tiểu ít, nước tiểu sậm màu hoặc bé luôn có vẻ đói dù vừa bú xong. Tuy nhiên, những dấu hiệu này cần được đánh giá tổng thể, không nên chỉ dựa vào một biểu hiện đơn lẻ. Việc bé bú nhiều cữ trong ngày không đồng nghĩa với thiếu sữa, bởi trẻ sơ sinh có dạ dày nhỏ và nhu cầu bú theo bản năng để được gần mẹ, được trấn an và cảm thấy an toàn.
Mẹ nên làm gì để giúp bé bú hiệu quả hơn?
Để đảm bảo bé bú đủ sữa, mẹ nên chú ý đến tư thế bú và khớp ngậm của bé. Khi bé ngậm bắt đúng, sữa sẽ được tiết ra hiệu quả hơn và bé cũng dễ dàng nhận được cả sữa đầu lẫn sữa cuối trong cùng một cữ bú. Mẹ cũng nên cho bé bú cạn một bên ngực trước khi đổi bên để đảm bảo bé nhận đủ dưỡng chất. Việc quan sát phản ứng của bé và điều chỉnh theo nhu cầu thực tế của con sẽ giúp mẹ tự tin hơn thay vì quá phụ thuộc vào con số hay so sánh với bé khác.
Tin vào tín hiệu của con thay vì lo lắng quá mức
Bé đã bú đủ sữa mẹ hay chưa không thể đánh giá chỉ bằng cảm giác hay suy đoán. Cân nặng tăng đều, tiểu tiện ổn định, tinh thần thoải mái và giấc ngủ yên là những dấu hiệu quan trọng cho thấy bé đang được nuôi dưỡng tốt. Việc lắng nghe cơ thể của con và hiểu đúng các tín hiệu sinh lý sẽ giúp mẹ giảm bớt áp lực, an tâm hơn trong hành trình nuôi con bằng sữa mẹ. Khi mẹ bình tĩnh và tự tin, bé cũng sẽ cảm nhận được sự an toàn và phát triển một cách tự nhiên nhất.
Gợi ý mẹ xem thêm:
